Canxi là gì? Vai trò của canxi với cơ thể?

Canxi là gì?

Canxi là một khoáng chất giữ vai trò quan trọng trong cơ thể con người. Trong cơ thể người, thành phần cơ bản cấu tạo nên xương và răng là canxi kết hợp với phospho, làm cho xương và răng chắc khỏe. Ngoài ra, canxi còn cần cho quá trình hoạt động của thần kinh cơ, hoạt động của tim, chuyển hoá của thế bào và quá trình đông máu.

Vai trò của canxi với cơ thể

Đối với thai nhi
Canxi là một trong những khoáng chất đặc biệt cần thiết đối với phụ nữ mang thai. Quá trình mang thai là thời điểm cơ thể người mẹ thiếu hụt một lượng canxi rất lớn. Nếu không được bổ sung lượng canxi cần thiết kịp thời, không những ảnh hưởng đến sức khỏe của thai phụ mà còn tác động xấu đến sự phát triển bình thường của thai nhi. Phụ nữ có thai cần bổ sung canxi để cung cấp canxi cho thai nhi, giúp cho quá trình hình thành xương, răng, hộp sọ, cơ của em bé thuận lợi hơn.
Khi mẹ bầu thiếu canxi, sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe thai nhi như:

• Thai nhi chậm phát triển
• Trẻ bị còi xương bẩm sinh
• Trẻ mắc chứng khò khè bẩm sinh
• Trẻ dễ bị dị dạng xương

Mẹ bầu nếu thiếu canxi thường có các biểu hiện như:

• Đau lưng, mỏi xương khớp
• Người mệt mỏi, uể oải
• Sâu răng, đau nhức răng
• Thường xuyên có hiện tượng tê chân, chuột rút
• Mất ngủ thường xuyên

Đối với trẻ em

• Nhờ có canxi sẽ giúp trẻ cao lớn, tăng cường cho khả năng miễn dịch và tiêu diệt các loại vi khuẩn gây bệnh khi chúng xâm nhập vào cơ thể.
• Với những trẻ thiếu canxi, trẻ sẽ chậm lớn, xương nhỏ và yếu dễ dẫn đến bệnh còi xương, chất lượng răng kém, dễ sâu và răng mọc không đều.
• Bên cạnh đó, canxi rất quan trọng với hệ thần kinh của trẻ em, những trẻ bị thiếu canxi thường có biểu hiện khóc đêm, hay giật mình và dễ nổi cáu.

Đối với người lớn

• Canxi giúp xương chắc khỏe, phòng ngừa những bệnh loãng xương, giảm tình trạng đau nhức và khó khăn trong vận động, làm nhanh lành các vết nứt gãy trên xương.
• Canxi còn cần thiết cho hoạt động của tim. Nếu cơ thể thiếu canxi kéo dài, cơ tim sẽ co bóp yếu, khi làm việc dễ mệt và hay vã mồ hôi.
• Ngoài ra, canxi có vai trò quan trọng đối với hệ thần kinh. Ở người già thiếu canxi dễ bị suy nhược thần kinh, trí nhớ kém, tinh thần không ổn định, đau đầu,…

Nhu cầu canxi theo từng nhóm tuổi

Nhu cầu canxi của cơ thể được xác định dựa vào mối tương quan với Phospho. Đối với mọi lứa tuổi, tỷ số Ca/P mong muốn là tối thiểu là > 0,8, tuy nhiên tỷ số này tốt nhất là 1-1,5, đặc biệt đối với trẻ em. Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị về canxi (mg/ngày) theo tuổi, giới và tình trạng sinh lý như sau:

Các vấn đề thường gặp

Canxi là một khoáng chất đóng vai trò quan trọng trong cơ thể con người. Khi thiếu hoặc thừa canxi đều có thể gây ra những bệnh lý phức tạp.

Thiếu canxi
Có thể do lượng ăn vào không đủ hoặc do hấp thu từ đường ruột kém gây ra tình trạng thiếu canxi. Khi cơ thể bị thiếu canxi mạn tính, để duy trì nồng độ canxi trong máu cơ thể sẽ tự huy động canxi từ trong xương ra, do đó ảnh hưởng đến sức khỏe của xương. Do vậy, thiếu canxi sẽ khiến cho trẻ bị còi xương, chậm lớn ngay cả lúc đã bước vào tuổi dậy thì. Còn đối với người lớn tuổi, thiếu canxi sẽ gây loãng xương và các bệnh liên quan đến xương khớp, đặc biệt là đối với phụ nữ vào giai đoạn mãn kinh.

Thừa canxi
Rất hiếm gặp các trường hợp thừa canxi trong máu hay tích trữ thừa trong mô do tiêu thụ quá nhiều canxi do lượng canxi khi ăn vào dư thừa, canxi sẽ được bài tiết ra khỏi cơ thể. Tuy nhiên khi dùng thuốc canxi liều cao, kéo dài có thể dẫn đến một số tác dụng phụ thường thấy như sau:

• Sỏi thận
• Tăng canxi huyết và suy thận
• Giảm hấp thu các khoáng chất cần thiết khác như sắt, kẽm, magiê và phospho.

Biện pháp để phòng chống thiếu Canxi

Chế độ ăn đa dạng các loại thực phẩm, sử dụng thực phẩm giàu canxi như tôm, cua, cá, ốc, vừng, đậu nành, mộc nhĩ, rau ngót, các loại sữa, sữa non Alpha Lipid và chế phẩm từ sữa… Sữa và những chế phẩm từ sữa như sữa chua, pho mát là nguồn cung cấp protein, canxi, vitamin và các chất khoáng với chất lượng cao và dễ hấp thu. Sử dụng các thực phẩm có bổ sung canxi.

Thay đổi những thói quen ăn uống có lợi cho hấp thu canxi như hạn chế cafe, rượu và muối vì những chất này thường kìm hãm khả năng hấp thu canxi.

Chế độ ăn cần đáp ứng đủ protein so với nhu cầu protein theo khuyến nghị. Nếu chế độ ăn có quá nhiều protein so với nhu cầu khuyến nghị sẽ làm cho cơ thể tăng nguy cơ thiếu canxi. Khẩu phần ăn có quá nhiều protein sẽ tăng đào thải canxi qua đường tiết niệu và làm tăng nguy cơ sỏi thận.

Hàng ngày nên dành ít nhất 10 đến 20 phút để tắm nắng vào buổi sáng (vào 9h – 9h30 sáng mỗi ngày) để giúp cơ thể hấp thụ được nhiều Vitamin D qua da, đồng thời khẩu phần ăn có đủ dầu mỡ để Vitamin D được hấp thu qua đường tiêu hóa tốt hơn.

Không nên nhịn đói làm phophate trong cơ thể không bị giảm, gây hạ canxi.

Chỉ nên dùng viên canxi bổ sung theo chỉ định của bác sĩ.

Chăm chỉ luyện tập thể dục thể thao mỗi ngày để tăng cường sức khỏe.

Tham khảo thêm bài viết về canxi hữu cơ.

Nguồn: Vinmec