BPMN được phân chia thành các thành phần như sau:
1. SWIMLANES
Swimlane được xem như là linh hồn của BPMN, đại diện cho những bên tham gia vào quy trình, bao gồm Pool và Lane.
Pool thể hiện một tổ chức, một bộ phận, một phòng ban, một vai trò hoặc một hệ thống nào đó. Còn Lane thể hiện các cá nhân riêng lẻ, người sẽ làm các hoạt động cụ thể.
2. FLOW ELEMENTS
Là các yếu tố kết nối với nhau để tạo thành quy trình nghiệp vụ. Flow Elements xác định hành vi của một quy trình. Có 3 yếu tố quan trọng trong Flow Elements đó là: event, activity, Gateway.
3. CONNECTING OBJECTS
Là thành phần kết nối giữa các đối tượng với nhau để mô tả thành mô luồng nghiệp vụ. Có 4 loại chính đó là: Sequence flows, message flows, associations and data associations. Cụ thể:
- Sequence flows: Dùng để kết nối giữa các đối tượng luồng trong một quy trình, được biểu diễn bằng nét liền.

- Message flows: Dùng để biểu thị tin nhắn giữa các pools/lanes, được biểu diễn bằng nét đứt.

- Data: Dữ liệu là thông tin cần thiết hoặc các thông tin được tạo ra khi thực hiện quy trình nghiệp vụ. Dữ liệu bao gồm Data objects, data inputs, data outputs and data stores.

4. BPMN SWIM LANES
Các đối tượng của Swimlanes trong BPMN là các hộp hình chữ nhật đại diện cho những người tham gia của một quy trình nghiệp vụ.
Pools: Là đại diện cho người tham gia trong một quy trình nghiệp vụ. Pools thường đại diện cho một thực thể như bộ phân chăm sóc khác hàng… hoặc một vai trò cụ thể như trợ lý, bác sĩ, giám đốc, tài xế, nhà cung cấp.
Lanes: Là phân vùng phụ của Pool. Một Pool có thể có nhiều lanes. Ví dụ khi có một Pool thì có 2 lanes cùng làm chung đó là trưởng phòng và thư ký. Bạn có thể dùng lanes để thể hiện các thực thể hoặc vai trò liên quan đến quy trình nghiệp vụ.
Activities: Là các hoạt động được thực hiện trong quy trình nghiệp vụ. Activities thường được biểu diễn dưới dạng hình chữ nhật bo tròn. Phía trong mô tả hoạt động cụ thể trong quy trình ví dụ như: Call hotline, check date, check result, receive order…Ngoài ra khi quy trình phức tạp thì chúng ở một số dạng như sau:
Events: Sự kiện là một điều gì đó xảy ra và có thể tác động đến quy trình nghiệp vụ. Một sự kiện có thể là bên ngoài hoặc bên trong nội bộ. Miễn là nó có tác động và ảnh hưởng trực tiếp đến quy trình nghiệp vụ. Các event được biểu diễn dưới dạng hình tròn, phía trong thường có các ký hiệu thể hiện loại hình kích hoạt sự kiện xảy ra. Event được chia làm 3 giai đoạn:
- Start: bắt đầu
- Intermediate: ngay tức thì/ ở giữa
- End: kết thúc
Tiếp đến, Event có rất nhiều loại. Mỗi loại thể hiện một ý nghĩa khác nhau.
Gateways: Có nhiệm vụ chính là kiểm soát dòng chảy của quy trình nghiệp vụ. Gateways thường có hình kim cương. Trong một quy trình công việc phải làm thì đầu ra có thể thay đổi tùy thuộc vào điều kiện bên trong hoặc điều kiện bên ngoài của quy trình. Dưới đây là là 4 loại Gateways phổ biến thường dùng trong BPMN.
- Exclusive Gateway: Exclusive, hay còn gọi là XOR Gateway. Nó thể hiện: nhánh này hoặc nhánh kia, nhưng chỉ được phép một trong hai (hoặc nhiều) nhánh.
Inclusive Gateway cũng tương tự Exclusive Gateway, nhưng khác ở chỗ nó cho phép xảy ra nhiều nhánh, chứ không duy nhất một nhánh như XOR. Tuy nhiên một khi các nhánh được activate, nó phải được complete hết trước khi merge lại.
- Parallel Gateway nghĩa là các nhánh phải cùng xảy ra song song với nhau. Chỉ cần một trong các nhánh chưa được complete thì các nhánh khác không thể merge lại, và quy trình không thể đi tiếp được.
- Event-Driven: là dựa vào Event, hướng theo Event mà chạy. Về cơ bản, Event-Driven Gateway khá giống với Exclusive Gateway (XOR) vì hai tụi này chỉ cho phép một nhánh chạy duy nhất. Nhưng nó khác ở chỗ Exclusive Gateway thì dựa vào điều kiện để chạy, còn Event-Driven Gateway dựa vào event để chạy. Tức là khi có một sự kiện nào đó xảy ra thì nó sẽ kích nhánh của sự kiện đó chạy.
Information Artifact – thể hiện một thứ rất quan trọng trong bất kỳ quy trình nào, đó là thông tin, dữ liệu.
5.VÍ DỤ VỀ BPMN

BPMN ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Đặc biệt là khi mô tả quy trình nghiệp vụ ở những tổ chức có quy trình phức tạp như ngân hàng, bảo hiểm, Fintech, Logistic, Chuỗi cung ứng… Việc sử dụng được BPMN thành thạo và đúng quy chuẩn sẽ giúp BA cũng như các bên liên quan rất nhiều.















