1. Anchoring (Hiệu ứng neo)

Khi đề cập đến việc mua hàng hoặc đưa ra quyết định về tài chính, một người có tâm lý anchoring thường thích gắn giá tiền với mọi thứ. Họ xem chúng như cơ sở hoặc phần thông tin đầu tiên họ nhận được làm tham chiếu hoặc điểm xuất phát.

Mặc dù việc sử dụng cách định giá này nghe có vẻ hợp lý để đưa ra quyết định, nhưng họ có xu hướng phụ thuộc quá nhiều vào chúng, vì thế khi giá bị ảnh hưởng bởi giảm giá, khuyến mãi, họ sẽ rơi vào tình trạng mua hàng mà không suy nghĩ.

2. Herd (Xu hướng đám đông)

Trong tài chính hành vi, thành kiến tâm lý đám đông đề cập đến xu hướng của những người tiêu dùng làm theo hoặc gần như sao chép những gì người khác đang tiêu dùng. Họ bị ảnh hưởng bởi cảm xúc và bản năng, hơn là bởi sự phân tích độc lập của riêng họ.

Theo nghiên cứu của Đại học Cornell (Mỹ), một người lớn phải đưa ra trung bình 35,000 quyết định lớn nhỏ mỗi ngày. Từ quyết định ăn gì khi tới bữa, mặc gì để đi làm hay đưa ý tưởng gì cho sếp. Mỗi quyết định đều tiêu tốn của bạn không ít năng lượng, cộng thêm tâm lý sợ bị khác biệt trong tập thể khiến bạn không còn xem xét nặng các khoản chi tiêu.

3. Emotional Gap (Tiêu tiền theo cảm xúc)

Não chúng ta luôn thiên vị những phần thưởng nhỏ và tức thì, mua sắm chính là cách dễ nhất để kích thích não bộ sản sinh Dopamine và Endorphin, giúp bạn cải thiện tâm trạng nhanh chóng.

Việc tiêu tiền cho bản thân đã được chứng minh có tác dụng trị liệu tinh thần. Bởi nó vừa cho bạn cảm giác kiểm soát với môi trường xung quanh, vừa mang lại cảm giác thành công khi tiêu tiền mình kiếm vào những gì mình thích.

4. Mental Accounting (Kế toán nhận thức)

“Kế toán nhận thức” là hiện tượng người tiêu dùng đưa ra quyết định tài chính dựa trên các phán đoán, lập luận cảm tính, bằng cách gán các giá trị, ý nghĩa khác nhau cho một khoản tiền dựa trên cảm xúc tạm thời. Đa số các hành vi cảm tính này đều gây bất lợi cho bản thân nhưng không nhận ra.

Giả sử cùng là 10 triệu đồng nhưng nếu nó là tiền thưởng, bonus thì bạn sẽ tiêu tiền nhanh và dễ dàng mà không dành dụm. Nhưng nếu số tiền đó là tiền lương bạn thức khuya dậy sớm để làm, thì bạn sẽ cân đo đong đếm sát sao các khoản chi tiêu.

Vì vậy, khi phân bổ chi tiêu hãy cố gắng không quá rạch ròi về nguồn gốc của tiền. Nhắc nhở bản thân tiết chế khi có ý định tiêu hoang vào một khoản tiền bạn tự cho là “từ trên trời rơi xuống”.

5. High self rating (Khoe khoang bản thân)

Việc tiêu tiền để gây ấn tượng với người khác hoặc khẳng định vị thế của mình là một ý tưởng tồi vì còn có nhiều cách khác nhau để tiêu tiền sẽ giúp bạn hài lòng hơn. Ví dụ như tham gia khoá học cải thiện kỹ năng trong công việc, mua sắm những món đồ đã được cân nhắc là thật sự cần thiết.

6. The latte factor (Hiệu ứng ly cafe sữa)

Có một sự thật rằng đa số bẫy tiêu tiền hoang phí không đến từ những khoản mua sắm lớn mà đến từ những lần chi “lặt vặt” tưởng chừng vô hại. Cụm từ hiệu ứng latte (the latte factor) lần đầu xuất hiện trong cuốn sách cùng tên của David Bach, doanh nhân và tác giả người Mỹ thường viết về tài chính. Quan điểm của Bach xoay quanh latte factor rất đơn giản. Cụ thể, ông cho rằng các chi phí nhỏ nhặt nhưng đều đặn như ly cà phê khiến chúng ta mất nhiều tiền hơn mình nghĩ. Biết cách tận dụng chúng, chúng ta có thể đủ tiền tiết kiệm và đầu tư sinh lời, từ đó nhanh chóng xây dựng sự giàu có.

Hãy xem ly cà phê latte giá 20.000 đồng như một ví dụ. Thay vì mua cà phê cho mình, nếu bạn giữ lại chỉ 20.000 đồng/ngày, bạn sẽ sở hữu thêm 6.720.000/năm. 40 năm sau, số tiền ấy sẽ đạt mốc 858.000.000 đồng (theo lãi gộp tháng 5%). Ngược lại, nếu vẫn giữ thói quen mua ly cà phê hàng ngày, nhiều khả năng bạn sẽ nghèo đi 858.000.000 đồng sau 40 năm.

Đây có thể là số tiền đáng kể đối với nhiều người hoặc không quan trọng lắm so với vài người khác. Nhưng ở một khía cạnh, số tiền này có thể được dùng cho nhiều mục đích thực tế hơn như trả nợ thẻ tín dụng, khoản vay sinh viên hoặc trả tiền mua máy tính phục vụ cho công việc.

Bạn có nhận ra mình thuộc kiểu tâm lý nào trong 6 hiệu ứng tâm lý tiêu tiền kể trên? Việc nắm bắt được các hiệu ứng tâm lý trong vấn đề tiền bạc sẽ giúp bạn cải thiện các thói quen và quyết định tài chính của mình.

–ST–

Nếu bạn đang tìm kiếm kênh quản lý tài chính phù hợp hãy quét mã dưới đây để bắt đầu quản lý tài chính cá nhân thông minh chỉ từ 50.000 VND.

The post 6 TÂM LÝ TIÊU TIỀN THIẾU CÂN NHẮC TRONG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁ NHÂN appeared first on Chia Sẻ EveryThing.